Maksimum Kariyer
Maximum Kart 
Neden çalışıyorsunuz? Cevap açık aslında; faturalarınızı ödemek, istediğiniz kurslara katılmak,
evinizi dilediğiniz gibi döşemek, gezmek, kendinizi geliştirmek
için. Peki yaptığınız işte mutlu musunuz? Aslında ne yapmak istiyorsunuz?
Bunları cevaplamaya çalışırken düşüncelere dalıyorsanız, bir
kariyer değişikliği yapmak niyetinde olabilirsiniz. Belki de mezun
olduktan sonra iş hayatına hızlı bir şekilde atıldınız ve aslında
istediğiniz yoldan saptınız... Kariyer değişikliği konusunda kararınızı
iyi vermeli ve planınızı iyi yapmalısınız. Zira nereye gitmek
istediğinizi bilmiyorsanız, kendinizi bulduğunuz yer sizi şaşırtabilir
ve mutsuz edebilir. Tekrar düşünün; nereye gitmek istediğinizi
biliyor musunuz?
Bu soruyu cevaplamadan önce,
ilgi alanlarınızı daha belirgin bir şekilde görmenize yardım edelim.
Kariyer danışmanlarının da yaptığı gibi sorular yöneltelim ve
cevapları yazarak vermenizi isteyelim:
- Okumaktan en çok hoşlandığınız
konular neler?
- En sevdiğiniz TV ve
radyo programları hangileri?
- Hangi tip filmleri
seviyorsunuz?
- Hobileriniz neler?
- Arkadaşlarınızla
en çok hangi konularda konuşmaktan hoşlanıyorsunuz?
- Okulda en sevdiğiniz
dersler nelerdi?
- Dünyayı değiştirecek
olsanız neler yapmak isterdiniz?
- Eğer bir milyon dolarınız
olsa ne yapardınız?
- Ne tip insanları seversiniz?
- İnsanlarla ilişkileriniz
nasıldır?
- Kahramanınız kim
ve nasıl bir insan?
Cevaplarınızı incelediğiniz
zaman belirgin bir davranış ve inanç gözüküyor mu? Kendinizle
ilgi nasıl bir bilgi edindiniz? Kariyeriniz için ön belirleyici olan
asıl ilgi alanlarınız sizce neler? Yukarıdaki liste, sizin şu cümleleri
tamamlamanıza yardımcı oluyor mu?
- İlgi alanlarım...
- İnandığım şeyler...
- Değerlerim...
- İyi bir hayat için
ihtiyaç duyduklarım...
- En iyi yaptığım
şeyler...
- Beni en iyi özetleyen
sözcükler...
Şimdi yapmanız gereken, mevcut
işiniz ve yeni kariyerinizin "tanımladığınız siz"e ne
kadar uygun olup olmadığını analiz etmek. Böylelikle kararınızı
daha somut biçimde ortaya koyabilirsiniz.
Evet, yeni bir kariyer istiyorsunuz
ya da sahip olduğunuz işte ilerlemek... Yapabileceğiniz pek çok
şey var: kariyer danışmanlığı almak, testler uygulatmak, araştırma,
iş takibi, iç gözlem... Peki bunların hepsini yaptığınız halde
hâlâ istediğiniz yere ulaşamadınız mı? Neden?
Bunun açıklaması şu olabilir:
Kafanızda aslında tam olarak bir plan kurmamışsınızdır. Planınızı
doğru yapın ve üşengeçlikten vazgeçin. Yani düşünün ama gerektiği
kadar; sonra harekete geçin!
Profesyonel hayatınızda ne yapacağınıza
karar vermek tam anlamıyla elinizi kolunuzu felç eden bir durum olabilir.
Akşam yemeğinde ne yiyeceğinize karar vermek bile kimi zaman yeterince
zorken, hayatınızın geri kalanında ne yapacağınızı bulmak büyük
bir baskı yaratır. Bunu kabul edin. Kabul etmek, çalışmaya başlamanın
ilk şartıdır.
Yeni bir kariyer seçme işinin
altından nasıl kalkarsınız? Burada yapmanız gereken en önemli
şey planlı olmak. Dolayısıyla "küçük adımlar atmak"
yerinde olur. Ne istediğinizi tam olarak belirlemeden iş arayışına
girişmenin etkili sonuç vermeyeceğini kabul edersiniz. Müstakbel
işiniz şimdiye kadarki iş deneyiminizle ilgisiz olsa bile, gerçekten
ne istediğinizi ve "ne yapabileceğinizi" bildiğiniz sürece
avantajlısınız demektir. Etkili ve şık bir özgeçmiş hazırlamak,
diğer bir adım. Bunun ne kadar etkili olduğunu bilin ve ona göre
davranın. Özgeçmişinizi doğru adreslere göndermek de diğer önemli
basamak. Bunun araştırmasını da çok iyi yapmalısınız. Beklemediğiniz
kadar olumlu geri dönüşler alabilirsiniz. Görüşme talebi geldiğinde
ise bir diğer adımı atmış oluyorsunuz. Özgeçmiş ve iş görüşmesi
ile ilgili önerilerimize daha sonra geleceğiz.
Söylediğimiz gibi, düşünün
ve plan yapın, bu çok önemli; ancak daha da önemli olan, harekete
geçmek. Bununla ilgili stratejilere göz atalım:
- Değişik kariyer seçeneklerinde
aktif olarak yer almak: Kısa bir süre de olsa, kâr amacı gütmeden
ilgi duyduğunuz bir alanda gönüllü olarak çalışın. Bu sizin
ufkunuzu açacak ve yeni bağlantılar edinmenizi sağlayacaktır. Yarı
zamanlı bir iş, stajyerlik, freelance projelerde görev almak, bir
arkadaşınızın yanında çalışmak gibi işler, yapmak istediğiniz
işle ilgili ilk elden, yaşayarak bilgi almanızı sağlar. Böylece
işin gerçekten size uygun olup olmadığını anlama şansınız olur.
- Kendi çevrenizin dışındaki
insanlarla görüşmek: Yeni bir kariyer çizmek istediğiniz zaman,
en yakınınızdaki insanlar tahmin ettiğinizin aksine sizi sınırlayabilirler.
İster istemez sizin iyiliğinizi düşünerek de olsa, halihazırda
yapmakta olduğunuz işle ilgili yönlendireceklerdir sizi. İyiliğinizi
düşünerek yapılsa da bu sizi kendinizi aşmaktan alıkoyabilir.
Oysa farklı insanlarla konuşur ve fikirlerini alabilirsiniz; onlar
sizi daha tarafsız olarak dinleyip vizyonunuzu açacak tavsiyeler verebilirler.
- İşin başlığı
değil, içeriği ile ilgilenmek: Bazı iş başlıkları yanıltıcı
olabilir. Örneğin bir reklam ajansında art direktör olmak istiyorsanız
bu başlığın iş tanımı anlamında her ajans tarafından farklı
ele alınabileceğini düşünmelisiniz. Bu nedenle başvuracağınız
firma ile ilgili araştırmayı sıkı yapmanızı öneririz.
- İşe şans vermek:
Bu yolculukta ilk işinizin mükemmel olması gerekliliğinin üzerinde
ısrarla durmayın. Elbette iyi bir işi hak ediyorsunuz ama yine de
biraz sabırlı olmanız ve deneyim kazanmanız gerektiğini aklınızda
tutun. Birkaç sene "mükemmel olmayan" bir işte çalışmak,
zaman kaybı değil, aksine bir yatırımdır. Özellikle de kariyerinizde
radikal bir değişiklik yapıyorsanız. Yeni mezun, deneyimsiz bir
genç olmayabilirsiniz ama yine de işinizi iyi yaptığınızı kanıtlayana
ve elinize sonrası için size referans olacak işlerinizi alana kadar
biraz sıkıntıya katlanabilmelisiniz.
Seçtiğiniz kariyer size gerçekten
uygun mu?
Kariyer yolunuzu değiştirmek,
heyecanlı, geliştirici ve mümkün aslında. Stratejinizi doğru yapar
ve mantıklı adımlar atarsanız, mutlu olacağınız ve yetenekli
olduğunuzu düşündüğünüz alanda güzel bir iş bulabilirsiniz.
Aynı şey, kariyerinize devam etmek istiyor ancak bulunduğunuz işi
değiştirmek istiyorsanız da geçerli. Önemli olan kararlı olmak.
Başarılı bir kariyer değişikliği
için öncelikle kararınızı kesin olarak vermiş olmanız gerektiğini
biliyorsunuz. Kararınızın doğruluğunu test etmeniz için küçük
bir test sunuyoruz size. Böylelikle doğru adımları atmak için sağlam
bir temel oluşturmuş olacaksınız:
1. İlgi ve yeteneklerimin
bu yeni yolda beni başarılı kılacağı ile ilgili yeterli araştırma
yaptım ve emin oldum.
2. İstediğim alanda çalışan insanlarla konuştum ve beni
mutlu edecek bir iş yaptıklarına ikna oldum.
3. Gerekli becerilerin çoğuna ve bilmediklerimi öğrenecek
kabiliyete sahibim.
4. Alanı ve ilgili kuruluşları internette inceledim.
5. Bu yeni iş alanından, beni ilgili yerlere yönlendirebilecek
kontak kişilerle ilişkiler kurdum.
6. Bültenler, dergiler
ve web sitelerinden, bu iş alanıyla ilgili "içerden bakış
açısı" kazandım.
7. Ailem ve arkadaşlarım kararımda bana destek oluyor ya da
en azından beni sabote etmeye çalışmıyorlar.
8. Beni tanıyan profesyonellere kararım ve becerilerimle ilgili
bilgi verdim ve onaylarını aldım.
9. İstediğim alanın artı ve eksilerini inceledim ve kabul
ettim.
10. Bu yeni iş alanının gerektirdiği deneyim ve yaşam biçimi
hakkında bilgi edindim.
Sonuç:
7-10 olumlu yanıt: Doğru yoldasınız
ve başarılı olmamanız için bir sebep yok.
7'den az olumlu yanıt: Listeyi tekrar gözden geçirip olumsuz cevap
verdiğiniz maddeleri inceleyin. Belki de gerekli ön araştırmayı
yapmadınız. Bu iş alanı ya size tam olarak uygun değil ya da biraz
daha çalışmanız gerekiyor. Dikkatli olun.
İyi özgeçmiş, etkili görüşme
Etkili bir özgeçmiş oluşturmak
ve başarılı görüşmeler yapmakla ilgili binlerce bilgiyi internette
bulmak olası; yani aynı şeyleri sıralamamız anlamsız. Dolayısıyla
sizi avantajlı duruma getirecek farklı ipuçları vermek istiyoruz:
- Farklı olun. Başvurduğunuz
yere giden bir yığın özgeçmiş arasında sizinki değişik olsun.
Eğer posta yoluyla iletiyorsanız, kullandığınız kâğıt ve zarfın
rengine, dokusuna bile özen gösterin deriz.
- İmlâ kuralları,
ifade biçimi, font seçimi gibi konularda hassas olun.
- Bir ya da iki sayfayı
geçmeyin. En üste iki üç satır halinde amacınızı onun altına
son çalıştığınız yerden başlayarak iş deneyiminizi, en alta
ise bir cümle halinde kişisel bilgilerinizi yazın.
- Özgeçmişiniz başarılı
sonuç verip görüşmeye çağrıldığınızda, ilk yapmanız gereken
şey kaygı ve stres durumunu abartmadan yaşamak. Stres, yapmakta zorlanacağımız
bir iş öncesinde bedenimizin verdiği olumsuz tepkilerin bize yaşattığı
ağır durumdur. Dolayısıyla başa çıkmak da mümkündür. Aslında
bu kadar baskının size faydası bile dokunur. Önemli olan bunun zihninizi
ele geçirerek çaresiz hissetmenize neden olmasını önlemek. Bunun
çaresi de zihnimiz ile uyumlu çalışan bedenimizi rahatlatmak. Derin
derin nefes almak, dik durmak ve gülümsemekten gayrı strese çare
yok.
- Görüşmede beden
dilinizi iyi kullanın. Böylece müstakbel işvereninizle aranızda
güçlü bir bağ kurabilirsiniz. O nasıl bir vücut dili kullanıyorsa,
siz de ona benzer şekilde davranın. Sesinizi ve konuşma hızınızı
onunkine uydurun. Bu şekilde size yakınlık duymasını sağlama şansınız
yüksek.
Son olarak, önereceğimiz
diğer şeyler şunlar:
- Kişisel ve mesleki
gelişim seminerlerine önem verin. Bunları internetten rahatlıkla
takip edebilirsiniz. Yalnız eğitim alacağınız kişi ve kurumu çok
dikkatli seçin, zira ortalıkta o kadar çok sözde eğitmen var ki...
- Mesleki kitap ve dergileri
okumaya, internetten araştırma yapmaya zaman ayırın. Her yeni bilgi,
sizi rakipleriniz arasında bir adım öne çıkarır.
- Kendinizi motive etmenin
yollarını öğrenin.
- Zamanı iyi değerlendirin.
İş arama sürecini de bir iş olarak düşünün ve buna mesai ayırın.
Sadece gazetelerin hafta sonu çıkan iş eklerini takip etmekle kendinize
bir kariyer oluşturamayacağınızı kabul edin.
- Olumlu olmaya bakın.
İnançlarınızın sizi nasıl etkilediğini bilin. "Ben sakar
bir insanım" inancına sahip bir insanın sakarlık yapmasının
sebebi, doğuştan sakar olması değil, sakar olduğuna inanması ve
bu bilgiyi bilinçaltına göndermesidir. Kendinizi böyle bir kısırdöngünün
içine sokmayın. İstediğiniz kariyeri elde edeceğinize, buna layık
ve yetenekli bir insan olduğunuza inanmanın faydası çok büyüktür.
- Doğru insanlarla tanışın.
Bazen kariyer kapılarını açan şey, insanların sizin hakkınızda
birbirlerine söyledikleri şeydir. Pazarı doğru kullanmayı bilin.